Употребление словосочетаний в письменном наследии «Бабурнама»

Авторы

  • А.А. Данияр Евразийский национальный университет имени Л.Н.Гумилева, Астана, 010000, Республика Казахстан https://orcid.org/0000-0003-3465-7855
  • К.К. Кенжалин Евразийский национальный университет имени Л.Н.Гумилева, Астана, 010000, Республика Казахстан https://orcid.org/0000-0003-0440-7556

DOI:

https://doi.org/10.59102/kufil/2024/iss1pp66-76

Аннотация

Разновидности словосочетаний в тюркских языках – уникальная синтаксическая структура отношений между компонентами, которая сохранилась от древних письменных памятников. Данная исследовательская работа перед собой ставит задачу описать структурные типы и модели общих словосочетаний в письменном наследии “Бабурнама”, выявить общие закономерности их формирования, определить значение словосочетаний в своебразном словарном составе и грамматическом строении языка “Бабурнама". Результаты исследование предоставляют конкретные фактические материалы для внесения вклада в часть области синтаксиса в тюркологической науке и современном казахском языкознании.  Сравниваются словосочетаний в языке данного исторического труда, охватывающего период после Средневековья (XV-XVI  веках), по той причине, что структура словосочетаний в современном казахском языке соответствует закономерностям языка той эпохи. На основе этого сравнения описывается структурно-смысловая специфика словосочетаний в предложениях автора путем перевода записей Бабура на современный казахский язык.

Ключевые слова:

структура словосочетании, именные словосочетании, глагольные словосочетании, фразеологизмы, синтаксические отношения

Библиографические ссылки

Байдаров Е.У. "Орталық және Оңтүстік Азия тарихындағы Бабыр", Захириддин Мұхаммед Бабырдың Шығыс әкімшілігі мен мәдениетіндегі рөлі. Халықаралық ғылыми-теориялық конференцияның ғылыми мақалалары мен тезистерінің жинағы, Ташкент: ӨзҰУ, 2023. – 1 Том. – 368-373 бб.

Қазақ грамматикасы. Фонетика, сөзжасам, морфология, синтаксис. – Астана, 2002.

Абдыкадырова С.Р., Кабылов Т.Б., Токтосунова З.Р. "Бабыр-намадағы лингвистикалық құралдар автордың маңызды поэтикалық бірлігі ретінде", International Journal of Humanities and Natural Sciences, 2022. – 10 том-2 (73). – 152-156 бб.

Thackston W.M. Jr. Bâburnâma.:Chaghatay Turkish text with Abdul-Rahim Khankhanan's Persian translation, [Cambridge, Mass.]: Dept. of Near Eastern Languages and Civilizations, Harvard University, 1993.

Қожабекұлы Б. Бабырнама. Захир ад-дин Мұхаммед Бабыр. . – Алматы: Ататек, 1993

Захир aд-Дин Мухаммед Бабур. (n.d.), Бабур-Наме, "Шығыс әдебиеті", Шығыс пен Батыстың ортағасырлық тарихи көздері. Кіру сілтемесі: https://www.vostlit.info/ (қаралған күні: 20.06.23).

Баскаков Н.А. Түркі тілдерінің құрылымының тарихи-типологиялық сипаттамасы: сөз тіркесі мен сөйлем, М.: Ғылым, 1979.

Утебеков С. «Диуани хикмет» нұсқаларындағы ілік септігінің формалары және матаса байланысқан сөз тіркестері", Túrkologıa, 2022. – №2 (110). – 155-186 бб.

Ахматов И.Х. Түркі тілдеріндегі сөз тіркестері мен сөйлемдер теориясының мәселелері, Нальчик: Эльбрус, 2006.

Мухаммадиева Д, "Бабыр-намадағы" сөз тіркестерінің семантикалық жіктелуі және оларды түрік аудармаларында беру мәселелері", Захириддин Мұхаммед Бабырдың зияткерлік мұрасы және қазіргі заман: Халықаралық ғылыми-практикалық конференцияның мақалалары мен тезистерінің жинағы,М.: Пробел-2000, 2000. – Б. 368-374.

Hasanov S. Zahiriddin Muhammad Bobur. Boburnoma, Nashrga tayyorlovchi Toshkent: Sharq 2002.

Хасанов Ғ.К. Қазақ тілінің лексикалық синтагматикасы: Ғылыми монография, Орал: М.Өтемісов атындағы БҚМУ Редакциялық баспа орталығы, 2012.

Aсилова Г.А. "Әскери білім беру мекемелерінде Орыс тілі сабақтарында" Бабырнама бойынша "әскери терминологиямен жұмыс", International conference: Actual problems and solutions of modern philology, Research Support Center, 2020. – Б. 6-92.

Бабыр-наме. Бабыр жазбалары, Аударған М.Салье; жауапты редактор және алғы сөз авторы тарих ғылымдарының кандидаты С.А. Азимджанова, Ташкент: Өзбек КСР Ғылым Академиясының баспасы, 1958.

Загрузки


Просмотров аннотации: 8 | Загрузок PDF: 3

Опубликован

28.03.2024

Как цитировать

Данияр, А., & Кенжалин, К. (2024). Употребление словосочетаний в письменном наследии «Бабурнама». Bulletin of Shokan Ualikhanov Kokshetau University Philological Series, (1), 66–76. https://doi.org/10.59102/kufil/2024/iss1pp66-76

Похожие статьи

1 2 > >> 

Вы также можете начать расширеннвй поиск похожих статей для этой статьи.